Cá cược thể thao sẽ sớm được hợp pháp.

Hoạt động cá cược trên thế giới và thực tiễn tại Việt Nam

 Ở phạm vi toàn cầu, theo thông tin của Báo Thể thao Văn hóa thì hiện đã có 135 nước cho phép tổ chức hoạt động cá cược. Các môn thể thao được phép cá cược khá đa dạng, bao gồm: bóng đá, bóng rổ, bóng bầu dục, bóng chày, bóng chuyền, đua xe (xe đạp, ô tô, xe máy), đua ngựa, …

Theo một báo cáo năm 2013 về quảng cáo và tính trung thực của cá cược thể thao được đăng tài trên trang web của tổ chức ESSA (tổ chức này có vai trò bảo vệ sự trung thực, cung cấp hệ thống cảnh báo sớm nhằm phát hiện và ngăn chặn gian lận trong thị trường cá cược thông qua thao túng các sự kiện thể thao), doanh thu của thị trường cá cược hợp pháp toàn cầu khoảng 58 tỷ USD và dự báo sẽ lên đến 70 tỷ USD vào năm 2016; tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2001- 2013 là 5,4%/năm. Tuy nhiên, bản báo cáo này cũng chỉ ra rằng thị trường cá cược bất hợp pháp, đặc biệt ở Châu Á, có qui mô lớn hơn nhiều lần với 70%-80% là cá cược bóng đá. Tại một Hội nghị của Liên Hợp quốc về tội phạm tổ chức tại Doha vào tháng 4/2015, có ý kiến cho rằng qui mô thị trường cá cược thể thao toàn cầu lên đến 3.000 tỷ USD, phần lớn trong số đó là cá cược bất hợp pháp; khoảng 65% hoạt động cá cược tập trung ở môn bóng đá và Châu Á là trung tâm của cá cược thể thao.

Theo số liệu về thị phần kinh doanh cá cược năm 2012, nếu phân chia theo khu vực, Châu Âu chiếm tỷ trọng lớn nhất với 41%, sát theo sau là Châu Á (39,4%), 19,6% còn lại thuộc 03 khu vực: Châu Mỹ, Châu Đại dương và Châu phi.

Đối với nước ta, hiện tại chỉ cho phép thí điểm cá cược ở trường đua (đua chó, đua ngựa), riêng hoạt động kinh doanh cá cược thể thao chưa được chính thức cho phép hoạt động. Tuy nhiên trên thực tế, hoạt động cá cược bất hợp pháp có thể nói rất phổ biến và với qui mô lớn. Cụ thể, ngày 11/11/2015, TAND thành phố Hồ Chí Minh đưa ra xét xử đường dây cá độ qua mạng (trang web M88.com) có cả nghìn người tham gia với số tiền giao dịch trong hơn 1 năm hoạt động lên đến hơn 1.400 tỷ đồng. Trước đó, năm 2013, Công an TP Đà Nẵng cũng đã triệt phá đường dây cá độ bóng đá qua mạng với số tiền trung chuyển qua đường dây (vào những thời gian cao điểm) lên đến 30 triệu USD, tương đương với gần 1.000 tỷ đồng. Ngoài ra, theo kết quả báo cáo phòng ngừa đấu tranh, chống tội phạm của Bộ Công an, chỉ trong giai đoạn từ 2000-2009, lực lượng công an toàn quốc đã bắt được 1.254 vụ tổ chức đặt cược với 8.558 đối tượng tham gia (1/4 số này là đối tượng tổ chức); 50 tỉ đồng và trên 1,5 triệu đô la Mỹ cùng nhiều tang vật đắt tiền đã bị thu giữ. Tuy nhiên, đây mới chỉ là phần nổi của thế giới cá độ bất hợp pháp với quy mô xuyên quốc gia,chưa tính đến rất nhiều những vụ việc nhỏ lẻ, có phạm vi hoạt động trên địa bàn một địa phương nhất định.

Kinh nghiệm của Hàn Quốc

Ngày 03/10/2015, Bộ Tài chính phối hợp với Cơ quan xúc tiến thể thao Hàn Quốc tổ chức Hội thảo trao đổi, học tập kinh nghiệm của của Hàn Quốc trong lĩnh vực kinh doanh đặt cược. Bắt đầu từ 10/2001, Hàn Quốc cho phép cá cược ở các môn thể thao: bóng đá, bóng rổ, bóng chày, bòng chuyền, golf, vật. Số lần tổ chức, phát hành trong năm khoảng 1.000 lần thông qua 6.500 điểm bán và internet.

Nội dung về cá cược thể thao được qui định trong Luật Phát triển thể thao quốc dân của Hàn Quốc. Tổng cục thể thao là cơ quan duy nhất được tổ chức phát hành vé cược phát triển thể thao nhằm mục tiêu điều tiết tài chính cần thiết cho việc phát triển, đào tạo thể thao và hoạt động giải trí của người dân.Tuy nhiên, cơ quan này không trực tiếp bán vé mà tổ chức đấu thầu để lựa chọn đơn vị phát hành. Doanh nghiệp trúng thầu tổ chức điều hành hoạt động kinh doanh cá cược.

Tổng số tiền thu từ bán vé cược được sử dụng 59,6% để chi trả cho người trúng cược; 6,9% dùng để chi trả cho nhà vận hành và phát hành tại các điểm bán; 33,5% còn lại, doanh nghiệp nhận thầu có trách nhiệm nộp toàn bộ vào Quỹ phát triển thể thao quốc gia (trước năm 2015, phần còn lại được phân phối như sau: 78 % nộp Quỹ Phát triển thể thao quốc dân; Hỗ trợ đoàn thể thao tổ chức thi đấu - 10%; Dự án thể thao văn hóa của Bộ VHTT&DL - 7%; Trang bị mới, bảo trì hạ tầng thể thao công cộng địa phương -5%)

Trong 14 năm, hoạt động kinh doanh cá cược thể thao của Hàn Quốc đã tạo ra được nguồn lực đáng kể để phát triển thể thao đỉnh cao, đầu tư cơ sở vật chất cho hệ thống tập luyện, giải trí phục vụ cho cộng đồng dân cư. Tổng doanh thu cá cược giai đoạn 2001 – 2014 lên đến 19.000 tỷ won (khoảng 361.000 tỷ VND; bình quân 25.800 tỷ VND/năm), trong đó số thu về Quỹ phát triển thể thao 6.000 tỷ won (khoảng 114.000 tỷ VND; bình quân 8.100 tỷ VND/năm). Từ nguồn lực tài chính thu được, đã có 5.676 điểm hạ tầng thể thao sinh hoạt được đầu tư (Trung tâm thể thao quốc dân; Sân vận động thể thao sinh hoạt; Khu thể thao đa mục đích theo hướng mở; Hạ tầng thể thao giải trí, ..) với tổng giá trị 1.374 tỷ won (26.000 tỷ VND); hỗ trợ cho giáo viên dạy thể thao cho đối tượng trẻ, thanh thiếu niên gia đình thu nhập thấp (45 tỷ won); xây dựng các phòng tập thể thao vì sức khỏe người dân; đầu tư  cho các dự án phúc lợi thể thao lên đến (156 tỷ won) và hỗ trợ các đoàn thể thao, đại hội quốc tế.

Khi được hỏi về tác động tiêu cực của hoạt động cá cược đến đời sống kinh tế, xã hội, phía Hàn Quốc cũng thẳng thắn chia sẻ rằng họ chưa có nghiên cứu, đánh giá cụ thể song người dân ủng hộ hoạt động kinh doanh cá cược nhờ việc chuyển tải các thông điệp, xây dựng hình ảnh để hình thành nhận thức tích cực về kinh doanh cá cược, đem đến lợi ích công thiết thực. Bên cạnh đó, thông qua các chương trình, Trung tâm thể thao sạch, Hàn Quốc cũng xây dựng, đề ra các giải pháp phòng ngừa, xử lý nghiện cá cược; khuyến khích hành vi cá cược lành mạnh; giám sát, ngăn chặn, đấu tranh đối với các hoạt động cá cược phi pháp; gian lận, tham nhũng trong thể thao.

Dự thảo Nghị định về kinh doanh đặt cược

Dự thảo Nghị định về kinh doanh đặt cược được Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu, xây dựng từ năm 2009 (trước đó nhiệm vụ này được giao cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch). Trên cơ sở tiếp thu ý kiến tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 năm 2015, ý kiến kết luận của UBTVQH và ý kiến tham gia, thẩm định của các bộ, ngành, hiện Bộ Tài chính đã cơ bản hoàn tất dự thảo Nghị định về kinh doanh đặt cược. Một số nội dung chủ yếu của dự thảo Nghị định như sau:

- Khái niệm: Đặt cược là trò chơi giải trí có thưởng mà người tham gia đặt cược thực hiện dự đoán về kết quả có thể xảy ra trong các sự kiện thể thao, giải trí được sử dụng để kinh doanh đặt cược. Người tham gia dự đoán đúng sẽ được trả thưởng bằng tiền hoặc bằng hiện vật, dịch vụ có thể quy ra thành tiền dựa trên kết quả của sự kiện đó khi kết thúc theo Thể lệ đặt cược.

- Các loại hình đặt cược được phép kinh doanh bao gồm: Đua ngựa; Đua chó và Bóng đá quốc tế.

- Nguyên tắc kinh doanh đặt cược: Kinh doanh đặt cược là hoạt động kinh doanh có điều kiện, không khuyến khích phát triển, chịu sự kiểm soát chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Chỉ có doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đặt cược mới được phép kinh doanh đặt cược.

- Người chơi:  Là người đủ 18 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật. (đối với trò chơi điện tử, casino chỉ cho phép người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài có hộ chiếu nước ngoài; người Việt Nam trong nước không được phép tham gia).

- Giới hạn mức tham gia đặt cược: Mức đặt cược tối thiểu cho một lần đặt cược là 10.000 đồng; mức đặt cược tối đa mỗi người chơi trong một ngày cho từng sản phẩm đặt cược tại một doanh nghiệp kinh doanh đặt cược là 1.000.000 đồng.

- Điều kiện về vốn để cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trường đua ngựa, đua chó: Mức vốn pháp định đối với hoạt động đua ngựa là 1.000 tỷ đồng và đối với hoạt động đua chó là 300 tỷ đồng. Doanh nghiệp kinh doanh đặt cược đua ngựa, đặt cược đua chó phải được tổ chức theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.

- Tổ chức thí điểm kinh doanh đặt cược bóng đá quốc tế: Chính phủ cho phép một (01) doanh nghiệp được phép tổ chức thí điểm kinh doanh đặt cược bóng đá quốc tế. Việc lựa chọn doanh nghiệp tổ chức thí điểm kinh doanh đặt cược bóng đá quốc tế thực hiện thông qua hoạt động đấu thầu áp dụng quy định của Luật đấu thầu và các quy định pháp luật có liên quan. Doanh nghiệp phải có năng lực quản trị tốt, năng lực tài chính vững mạnh và có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng.

Có thể nói, cá cược là nhu cầu có thật và ngày càng có xu hướng gia tăng, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, truyền hình, giải trí. Đây là lĩnh vực mà từ trước đến nay được xem là tệ nạn xã hội song việc hợp thức hóa, hình thành khung pháp lý đối với cá cược là cần thiết, phù hợp với xu hướng phát triển chung trên thế giới để quản lý, ngăn chặn các hoạt động cá cược biến tướng, phi pháp; tránh chảy ngoại tệ ra nước ngoài cũng như góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách để phát triển kinh tế, đầu tư các công trình phúc lợi, xã hội./.

Thái Quốc Khánh

Tin tức khác cùng chuyên mục